Şimdi gelelim classlara. Php ile class yazarken genelde kullanacağımız iki adet sabit metot var diyelim. Sabit dedim başka bir isim bulamadım şuan aklıma gelmiyor. Bu metotlar olmassa olmaz değil ama zamanla çok işimize yarayacak olan __construct ve __destruct metotlarıdır. Construct bir class başlatılırken yapılacak olan işleri yapmakla yükümlü olurken destruct metodu ise tam tersi sınıf sonlandığında yapılması gereken işleri yapmakla yükümlüdür.

Nerelerde kullanacağız sorusuna gelince, Bir sınıf başlatılırken belli başlı bazı ayarlar veya ek işlemler varsa bu metot içine yazılır. Destruct da ise tam tersi örneğin bir class başlarken kullanılan ayarları sıfırlamak için kullanabilirsiniz veya değişkenleri unset etmek için kullanabilirsiniz.

Örnekle devam edelim.

< ?php
class ilk_sinifim
{
    public function __construct()
    {
        echo 'Merhaba \'ilk_sinifim\' başlatıldı.';
    }
}
 
$ilk_sinifim = new ilk_sinifim;
?>

Yukarıdaki örneğimizi yazıp çalıştırdığımız da ekrana “Merhaba ‘ilk_sinifim’ başlatıldı.” şeklinde bir yazıyla karşılaşırız. Ne demiştik __construct (kurucu fonksiyon, yapılandırıcı fonksiyon) sınıf başlatılırken yapılması gereken işlemler varsa bu metotda tanımlanır ve sınıf başlatılırken bu metot içeriği otomatik çalışır demiştik.

Aynı zamanda eğer __construct metodunu kullanacaksak kesinlikle public anahtarı ile tanımlanması gerekir aksi halde protected veya private tanımlanırsa hata ile karşılaşırsınız. İsterseniz __construct metoduna sınıf başlatılırken değişken de gönderebilirsiniz.

Aynı örneği bu sefer de değişken göndererek yapalım.

< ?php
class ilk_sinifim
{
    public function __construct($name)
    {
        echo 'Merhaba {$name}, ben \'ilk_sinifim\' memnun oldum.';
    }
}
 
$ilk_sinifim = new ilk_sinifim('yusuf');
?>

Bu örnekte de sınıf başlatılırken bir $name değişkeni gönderdik. Sınıf başlatıldığında ise “Merhaba yusuf ben ‘ilk_sinifim’ memnun oldum.” yazısı çıkacaktır.

Destruct metodu ise construct metodunun tam tersidir. Sınıf sona erdiğindeki işlemleri yapar.

Bir örnekle pekiştirelim.

< ?php
class ilk_sinifim
{
    private $name;
 
    public function __construct($name)
    {
        $this->name = $name;
        echo $this->name;
    }
 
    public function __destruct()
    {
        echo 'Name değişken içeriği boşaltıldı.';
        unset($this->name);
    }
}
 
$ilk_sinifim = new ilk_sinifim('yusuf');
?>

Örnekte öncelikle dışardan erişemeyecekleri şekilde bir $name değişkeni tanımladık. Ardından __construct metoduna bir $name değişkeni göndererek sınıf içinde tanımladığımız $name değişkenine eşitledik ve ekrana yazdırdık. Ardından sınıf sonlanacağı vakit ekrana “Name değişken içeriği boşaltıldı.” yazısını yazıp sınıf içindeki $name değişkeninin içeriğini boşaltacaktır.

Destruct metoduda construct gibi public ile tanımlanmalıdır.

Soru ve görüşleriniz için yorumlar sizi bekliyor

Metotu bir örnekle açıklayıp bitirelim. Öncelikle aşağıdaki bir dizin içinde index.php ve bir de class adında dizin yaratalım ve class içerisine de a.class.php ve b.class.php diye iki adet php dosyası yaratalım.

Burdaki önemli nokta class dosyalarımıza gelişi güzel bir isim değilde bir düzen içerisinde isim vermektir. Çünkü fonksiyon belli bir düzeneğe göre eklemee yapacaktır. örneğin a.class.php dosyasını yüklerken class.b.php dosyasını yüklemeyecektir az sonra yazacağımız fonksiyon da bu düzeni siz kendinize göre oluşturabilirsiniz.

Evet dosyalarımızı oluşturduğumuza göre autoload fonksiyonumuzu yazalım.

autoload.php:

< ?php
function __autoload($classname)
{
    $include = "class/{$classname}.class.php";
    if (file_exists($include))
    {
        include_once($include);
    }
    else
    {
        exit($classname.' sınıfı yüklenemedi.');
    }
}
?>

Yukarıdaki autoload fonksiyonunu sayfamızın üstüne include ediyoruz. Daha sonra ise class dizinindeki herhangi bir sınıfı başlatmak istediğimiz de autoload devreye girerek sınıfı yüklüyor. Eğer hiç bir sınıf başlatmassanız sayfada hiç bir sınıfı dahil etmemiş olursunuz.

class/a.class.php:

< ?php
class a
{
    public function __construct()
    {
        echo 'Merhaba ben a sınıfıyım';
    }
}
?>

class/b.class.php:

< ?php
class b
{
    public function __construct()
    {
        echo 'Merhaba ben b sınıfıyım';
    }
}
?>

Yukarıda autoload fonksiyonu ile yüklenmesini istediğimiz sınıfları yazdık ve class dizinine sınıfadi.class.php şeklinde kaydettik.

Şimdide en son olarak index.php mizi yazalım ve örneğimizin çalışır halini görelim.

index.php:

< ?php
# Sayfa tipini ve karakter setini belirtelim.
header('Content-Type: text/html; charset=utf-8');
 
# Autoload fonksiyonumuzu dahil edelim.
include_once('autoload.php');
 
$a = new a;
echo '<br>';
$b = new b;
?>

Görüldüğü üzere __autoload fonksiyonu biz tek tek belirtmemize gerek kalmadan tüm sınıfları sayfamıza dahil etti. Burdan şu anlaşılmasın içinde 100 tane dosya varsa hepsini dahil etmiyor sayfanızda hangi sınıfı başlatıyorsanız o sınıfı dahil ediyor sadece.

Yazıyı noktalarken soru ve merak ettikleriniz için yorumları kullanabilirsiniz.